TUYỂN TẬP CÁC BÀI THAM LUẬN VỀ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO, KHOA HỌC CÔNG NGHỆ VÀ Y TẾ: TINH GỌN BỘ MÁY ĐỂ TẠO ĐỘT PHÁ VÀ PHÁT TRIỂN
07/08/2026 199 lượt xemTÁC GIẢ: GS.TSKH.BS. DƯƠNG QUÝ SỸ
Uỷ viên Hội đồng Quốc gia Giáo dục & Phát triển Nhân lực
Chủ tịch Hội Y học Giấc ngủ Việt Nam
Phó Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Y tế Lâm Đồng
LỜI TỰA
Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng đã mở ra một giai đoạn phát triển mới của đất nước, đặt ra yêu cầu đổi mới mạnh mẽ phương thức quản trị quốc gia; xây dựng nền hành chính hiện đại, tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ. Trên tinh thần đó, Kế hoạch số 06-KH/TW của Bộ Chính trị cùng nhiều chủ trương, nghị quyết quan trọng của Đảng và Nhà nước đã tạo động lực thúc đẩy quá trình sắp xếp, cơ cấu lại tổ chức bộ máy và đổi mới quản trị trong các lĩnh vực then chốt. Trong đó, giáo dục và đào tạo, khoa học và công nghệ, y tế là ba trụ cột có ý nghĩa đặc biệt đối với chất lượng nguồn nhân lực, năng lực đổi mới sáng tạo và sức cạnh tranh quốc gia.
Cuốn sách “Tuyển tập các bài tham luận về Giáo dục và Đào tạo, Khoa học Công nghệ và Y tế: Tinh gọn bộ máy để tạo đột phá và phát triển” tập hợp các bài nghị luận, phân tích và đề xuất chính sách của GS.TSKH.BS. Dương Quý Sỹ đã được công bố trên nhiều cơ quan báo chí trung ương trong thời gian từ sau Đại hội XIV đến nay. Các bài viết không chỉ phản ánh những vấn đề thời sự đặt ra trong tiến trình cải cách, mà còn hướng tới mục tiêu lớn hơn: góp phần kiến tạo một hệ thống quản trị hiện đại, dựa trên tri thức, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và hiệu quả phục vụ xã hội.
Quan điểm xuyên suốt của tuyển tập là: tinh gọn không đồng nghĩa với thu hẹp quy mô hay cắt giảm một cách cơ học, mà nhằm nâng cao chất lượng quản trị, tối ưu hóa nguồn lực và tạo ra những giá trị phát triển mới.
Trong giáo dục và đào tạo, tinh gọn bộ máy cần gắn với đổi mới mô hình quản trị, đẩy mạnh tự chủ đại học đi đôi với trách nhiệm giải trình, tăng cường liên thông trong hệ thống giáo dục, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao và bảo đảm quyền học tập của mọi người dân. Trong khoa học và công nghệ, yêu cầu đặt ra là xây dựng một hệ sinh thái đổi mới sáng tạo đồng bộ, phát huy vai trò của các viện nghiên cứu, trường đại học, doanh nghiệp và đội ngũ trí thức trong phát triển kinh tế tri thức. Đối với lĩnh vực y tế, tinh gọn phải gắn với việc tổ chức lại mạng lưới đào tạo nhân lực sức khỏe, củng cố y tế cơ sở, phát triển các bệnh viện thực hành, tăng cường chuyển đổi số và bảo đảm mọi người dân được tiếp cận các dịch vụ chăm sóc sức khỏe có chất lượng, công bằng và bền vững.
Một nội dung được nhấn mạnh trong nhiều bài viết là yêu cầu đổi mới tư duy quản trị. Bộ máy sau sắp xếp không thể chỉ là sự cộng gộp cơ học giữa các cơ quan, đơn vị, mà cần được thiết kế lại trên cơ sở chức năng, nhiệm vụ, hiệu quả hoạt động và giá trị mang lại cho xã hội. Quá trình này đòi hỏi sự chuyển đổi từ quản lý hành chính truyền thống sang quản trị hiện đại; từ điều hành chủ yếu dựa trên quy trình sang điều hành dựa trên dữ liệu, chất lượng, kết quả và hiệu quả thực chất.
Đặc biệt, con người phải được đặt ở vị trí trung tâm của mọi cuộc cải cách. Đội ngũ giảng viên, nhà khoa học, bác sĩ, cán bộ quản lý và người lao động cần được bảo đảm quyền, lợi ích chính đáng; đồng thời được tạo môi trường thuận lợi để cống hiến, đổi mới sáng tạo và phát huy tối đa năng lực chuyên môn. Một bộ máy tinh gọn chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi mỗi cá nhân trong hệ thống được trao quyền phù hợp, được khuyến khích sáng tạo và có động lực đồng hành cùng sự phát triển của tổ chức.
Với tư cách là một nhà khoa học, nhà giáo và nhà quản lý giáo dục, GS.TSKH.BS. Dương Quý Sỹ tiếp cận các vấn đề bằng sự kết hợp giữa kinh nghiệm thực tiễn trong nước, kinh nghiệm hợp tác quốc tế và tư duy hoạch định chính sách. Vì vậy, các bài viết trong tuyển tập không chỉ dừng lại ở việc nhận diện, phân tích hiện trạng, mà còn đề xuất nhiều định hướng và mô hình phát triển có giá trị tham khảo, như hệ sinh thái đào tạo sức khỏe tích hợp, mô hình đại học khoa học sức khỏe, liên thông trong đào tạo nhân lực y tế, tự chủ gắn với trách nhiệm giải trình, quản trị số và phát triển nguồn nhân lực tinh hoa trong bối cảnh hội nhập quốc tế.
Hy vọng tuyển tập sẽ trở thành tài liệu tham khảo hữu ích đối với các nhà hoạch định chính sách, nhà quản lý, các cơ sở giáo dục và y tế, đội ngũ trí thức, giảng viên, sinh viên cùng những người quan tâm đến sự nghiệp đổi mới và phát triển đất nước. Mỗi bài viết là một góc nhìn, một đề xuất, đồng thời là sự gửi gắm tâm huyết và khát vọng xây dựng một nền giáo dục tiên tiến, một nền khoa học và công nghệ hiện đại, một hệ thống y tế nhân văn, công bằng và chất lượng; qua đó góp phần hiện thực hóa mục tiêu phát triển nhanh, bền vững và đưa Việt Nam trở thành quốc gia phát triển, có thu nhập cao vào năm 2045.
Tinh gọn để phát triển – đổi mới để bứt phá – lấy con người làm trung tâm, lấy tri thức và sáng tạo làm động lực chính là thông điệp xuyên suốt mà tuyển tập mong muốn lan tỏa.
TS. NGUYỄN THỊ THU DUNG
BÍ THƯ ĐẢNG ỦY, HIỆU TRƯỞNG
TRƯỜNG CAO ĐẲNG Y TẾ THÁI BÌNH
ĐẠI BIỂU QUỐC HỘI KHÓA XIV-XV-XVI
————————————————————————–
Tác giả: GS.TSKH.BS. Dương Quý Sỹ
Uỷ viên Hội đồng Quốc gia Giáo dục & Phát triển Nhân lực
Chủ tịch Hội Y học Giấc ngủ Việt Nam
Trưởng Bộ môn Y học giấc ngủ, ĐHYD – ĐHQGHN
