Khoa học giấc ngủ – Hướng tiếp cận liên ngành trong huấn luyện thể thao thành tích cao

01/01/2026 35 lượt xem

Ngày 31/12/2025, tại Trung tâm Huấn luyện và Thi đấu Thể dục Thể thao TP.HCM, đã diễn ra buổi làm việc và trao đổi học thuật quan trọng với GS.TSKH. Dương Quý Sỹ – Chủ tịch Hội Y học Giấc ngủ Việt Nam, Chủ tịch Hội đồng Trường Cao đẳng Y tế Lâm Đồng. Sự kiện đánh dấu một bước tiến mới trong việc đưa khoa học giấc ngủ trở thành một cấu phần quan trọng của khoa học huấn luyện thể thao thành tích cao.

Buổi làm việc có sự tham dự của TS. Cao Văn Chóng – Phó Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao TP.HCM; TS. Nguyễn Đăng Khánh – Trưởng phòng Thể dục Thể thao; TS. Lý Đại Nghĩa – Giám đốc Trung tâm Huấn luyện và Thi đấu TDTT TP.HCM; cùng lãnh đạo các đơn vị thể thao thuộc khu vực TP.HCM – Bình Dương – Bà Rịa – Vũng Tàu, các nhà khoa học, chuyên gia và nghiên cứu viên trong lĩnh vực thể thao.

Thống nhất nhận thức: Khoa học công nghệ là liên ngành – hợp tác – phát triển

Tại buổi trao đổi, các đại biểu đã thống nhất một quan điểm mang tính nền tảng: trong kỷ nguyên mới, khoa học công nghệ không còn tồn tại dưới dạng các lĩnh vực đơn lẻ, mà là khoa học liên ngành, dựa trên hợp tác và hướng đến phát triển bền vững.

Ông Cao Văn Chóng, Phó Giám đốc Sở VH-TT TP.HCM chủ trì buổi làm việc

Đối với thể thao thành tích cao, sự kết nối giữa y học, tâm lý học, sinh lý học, công nghệ đo lường và khoa học dữ liệu được xem là xu thế tất yếu. Đây là nền tảng để nâng cao hiệu quả huấn luyện, bảo vệ sức khỏe vận động viên, đồng thời kéo dài tuổi nghề thi đấu – vấn đề ngày càng được quan tâm trong bối cảnh cường độ tập luyện và thi đấu ngày càng cao.

Những nội dung hợp tác trọng tâm

Trên cơ sở trao đổi học thuật và xuất phát từ nhu cầu thực tiễn của thể thao TP.HCM, hai bên đã cơ bản thống nhất một số định hướng hợp tác trọng tâm.

Trước hết là việc xây dựng các chương trình đào tạo ngắn hạn về vệ sinh giấc ngủ trong thể thao, nhằm trang bị kiến thức phổ quát cho huấn luyện viên, cán bộ chuyên môn và vận động viên. Đây được xem là bước đi nền tảng để nâng cao nhận thức, thay đổi thói quen sinh hoạt và tối ưu hóa quá trình hồi phục.

Bên cạnh đó, hai bên hướng tới hợp tác nghiên cứu khoa học về giấc ngủ trên vận động viên, tập trung làm rõ mối quan hệ giữa giấc ngủ với hồi phục thể lực, phòng ngừa chấn thương và nâng cao thành tích thi đấu. Những nghiên cứu này sẽ cung cấp dữ liệu khoa học phục vụ điều chỉnh giáo án huấn luyện và quản lý tải lượng tập luyện một cách khoa học hơn.

GS.TSKH.BS. Dương Quý Sỹ – Chủ tịch Hội Y học Giấc ngủ Việt Nam trao tặng quà lưu niệm cho ông Cao Văn Chóng

Một nội dung đáng chú ý khác là kết hợp tâm lý học thể thao với các kỹ thuật đo đa ký giấc ngủ (polysomnography), nhằm tiếp cận toàn diện sức khỏe thể chất và tinh thần của vận động viên. Cách tiếp cận này cho phép đánh giá sâu hơn các rối loạn tiềm ẩn liên quan đến stress, lo âu, áp lực thi đấu – những yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến phong độ và sự bền bỉ tâm lý.

Buổi làm việc cũng mở ra định hướng đào tạo nghề y học thể thao cho vận động viên, đặc biệt ở bậc trung học nghề. Đây được xem là giải pháp nhân văn và bền vững, tạo thêm con đường nghề nghiệp cho vận động viên sau khi kết thúc sự nghiệp thi đấu đỉnh cao.

Đáng chú ý, các bên đã đề xuất thành lập Chi hội Y học Giấc ngủ Thể thao, như một tổ chức chuyên môn kết nối y học giấc ngủ với khoa học huấn luyện thể thao, đáp ứng yêu cầu phát triển lâu dài của ngành.

Vai trò của khoa học giấc ngủ trong huấn luyện thể thao hiện đại

Theo các chuyên gia, giấc ngủ là một trong những trụ cột quan trọng nhất của hồi phục và hiệu suất thể thao. Chất lượng giấc ngủ ảnh hưởng trực tiếp đến quá trình tái tạo năng lượng, điều hòa hormone, phục hồi hệ thần kinh – cơ, cũng như các chức năng nhận thức và cảm xúc trong thi đấu.

Buổi làm việc mang đến nhiều giá trị về giấc ngủ trong huấn luyện thể thao hiện đại

Việc đưa khoa học giấc ngủ vào huấn luyện thể thao không chỉ góp phần tối ưu thành tích, mà còn giúp giảm nguy cơ chấn thương, quá tải và suy kiệt tâm lý. Điều này đặc biệt có ý nghĩa trong bối cảnh lịch tập luyện – thi đấu ngày càng dày đặc, yêu cầu vận động viên phải duy trì trạng thái thể chất và tinh thần ở mức cao trong thời gian dài.

GS. TSKH. Dương Quý Sỹ – trí thức Việt Nam phụng sự đất nước

GS. TSKH. Dương Quý Sỹ là một trí thức Việt Nam tại Pháp trở về nước theo tiếng gọi của Nhà nước, có nhiều đóng góp quan trọng cho sự phát triển của y học và giáo dục Việt Nam. Ông được xem là một trong những người đặt nền móng cho y học giấc ngủ tại Việt Nam và tích cực thúc đẩy việc ứng dụng lĩnh vực này vào đời sống xã hội.

Trong giai đoạn phòng, chống dịch COVID-19, GS. Dương Quý Sỹ đã trực tiếp tham gia hỗ trợ chuyên môn tại tỉnh Bình Dương, góp phần quan trọng vào công tác chăm sóc sức khỏe cộng đồng trong thời điểm cao điểm của dịch bệnh. Hiện nay, ông là Ủy viên Hội đồng Quốc gia Giáo dục và Phát triển nhân lực Việt Nam, đồng thời giữ chức Phó Trưởng ban Giáo dục nghề nghiệp của Hội đồng, tham gia hoạch định các chính sách chiến lược về đào tạo và phát triển nguồn nhân lực quốc gia.

Hướng mở cho khoa học thể thao TP.HCM

Buổi làm việc khoa học ngày 31/12/2025 không chỉ là một hoạt động trao đổi học thuật đơn thuần, mà còn đánh dấu một bước tiến quan trọng trong việc kết nối y học giấc ngủ với khoa học huấn luyện thể thao.

Khách mời tham dự buổi làm việc chụp ảnh lưu niệm

Từ đây, thể thao TP.HCM có thêm một hướng đi mới: phát triển trên nền tảng khoa học liên ngành, lấy con người làm trung tâm và hướng đến sự bền vững. Đó cũng chính là nền tảng cần thiết để thể thao thành tích cao không chỉ hướng tới những tấm huy chương, mà còn bảo đảm sức khỏe, nhân văn và tương lai lâu dài cho vận động viên trong kỷ nguyên mới.

——————————————–
Tác giả: (Nguồn: Sài Gòn thể thao)